close
تبلیغات در اینترنت
سیمای کوفه در آیینه قرآن

آخرین ارسال های انجمن
سیمای کوفه در آیینه قرآن

سیمای کوفه در آیینه قرآن

شماری از آیات قرآن در کلام پیشوایان معصوم (علیهم السلام) به شهر کوفه تفسیر و تأویل شده است که به تعدادی از آنها اشاره می‌کنیم:

1 - «وَ جَعلناَ ابنَ مَریَمَ وَ امهُ آیَهً وَ آویناهُما اِلی ربوهٍ ذاتِ قرارٍ وَ مَعینٍ»؛ (1) .

پسر مریم و مادرش را آیتی قرار دادیم، و آن دو را بر بلندایی جای دادیم که دارای قرارگاه و آب روان بود.

«رَبوَه» از منظر لغویین: جایگاه مرتفع، «ذاتِ قرار»: دارای کوهایه‌های وسیع و هموار، «مَعین»: چشمه‌سار و آب روان می‌باشد. (2) .

از مولای متقیان امیر مؤ‌منان (صلوات الله علیه) روایت شده که فرمود: «رَبوهَ» عبارت از «کوفه»، «قَرار»؛ «مسجد کوفه» و «مَعین»؛ «فرات» می‌باشد. (3) .

کشّاف الحقایق، امام جعفر صادق (ع) نیز در این رابطه فرمود: «رَبوهَ» عبارت از «نجف کوفه» و «معین» «فرات» است. (4) .

علی بن ابراهیم قمی در تفسیر این آیه فرموده:

«ربوه» عبارت از «حیره»، «ذات قرار و معین» عبارت از «کوفه» می‌باشد. (5) .

علامهِ طبرسی از امام باقر و امام صادق (علیهماالسلام) روایت کرده که منظور از «ربوه»؛ «حیرهِ کوفه و مرغزارهای آن» و منظور از «قرار»؛ «مسجد کوفه» و منظور از «معین»؛ «فرات» می‌باشد. (6) .

روی این بیان تردیدی نمی‌ماند در این که جایگاه مرتفعی که پناهگاه حضرت عیسی و مادرش حضرت مریم بود، کوفه و پیرامون آن بوده است.

2 - «وَالتینِ وَ الزیتوُنِ، وَ طُورِ سینینَ وَ هذَا البَلَدِ الامینِ»؛ (7) .

سوگند به تین، زیتون، طور سینا و این شهر ایمن.

«تین» در لغت به معنای انجیر است، ولی مفسّران آن را به مسجد الحرام، مسجد اقصی، مسجد دمشق، مسجد حضرت نوح برفراز جودی، مسجد اصحاب کهف، عصر آدم و بلاد شام تفسیر کرده‌اند. (8) .

«زیتون» در لغت معلوم است، ولی از منظر مفسّران به شام، بیت المقدس، بلاد شام، بلاد فلسطین، مسجد اقصی و عصر حضرت نوح (ع) تفسیر و تأویل شده است. (9) .

«طور سینین» همان طور سینا می‌باشد، که در این آیه «طور سینین» و در آیه‌ای دیگر «طور سینا» تعبیر شده است. (10) .

«طور» در لغت به معنای کوه است و ده بار در قرآن کریم تکرار شده است. (11) .

«البلد الامین» از منظر همهِ مفسّران مکّهِ مکرّمه می‌باشد.

و اما ارتباط آیات با کوفه:

1 - ثعلبی از شهر بن حوشب نقل کرده که منظور از «تین»؛ کوفه می‌باشد. (12) .

2 - بسیاری از مفسران عامه گفته‌اند که منظور از «تین»؛ مسجد حضرت نوح بر فراز جودی می‌باشد. (13) .

در تفاسیر فراوانی تصریح شده که منظور از «جودی» فرات کوفه می‌باشد. (14) .

3 - به اتفاق مفسران، منظور از «طور سینین» همان طور سینا می‌باشد، که خداوند بر فراز ان حضرت موسی (ع) را مخاطب قرار داد و با او سخن گفت. سینا و سینین به معنای مبارک و زیباست (15) و طور سینا و طور سینین یعنی؛ کوه مبارک و زیبا.

رسول اکرم (ص) در تفسیر سورهِ مبارکهِ «تین» فرمود:

اِن اللهَ تَبارَک وَ تَعالی اختارَ مِنَ البُلدانِ اَربَعَه، فَقالَ عَز وَ جل: «وَ التینِ وَ الزیتُونِ وَ طُورِ سینینَ وَ هذَا البَلَدِ الامینِ»؛ اَلتینُ المدینَهُ، وَ الزیتُون بَیتُ المقدِسِ؛ وَ طوُر سینینَ الکوُفَهُ، وَ هذَا البَلَد الا‌مینُ: مَکهُ؛ (16) .

خداوند متعال چهار شهر را از میان شهرها برگزید و فرمود:

«واَلتینِ...» که منظور از تین؛ مدینه، مقصود از زیتون؛ بیت المقدس، هدف از طورسینا؛ کوفه، و منظور از البلدالا‌مین، مکهّ می‌باشد.

این حدیث شریف بیانگر آن است که «طور سینا» در ناحیهِ کوفه بوده است.

چنانکه احادیث دیگری نیز آن را تأیید می‌کند، از جمله:

شیخ طوسی با اسناد خود حدیثی را از امام باقر (ع) پیرامون محل دفن مولای متقیان (ع) نقل کرده، که در آخر آن فرموده است:

وَ هُوَ اَولُ طُورِ سَیناءَ؛ (17) .

آنجا اول طور سینا می‌باشد.

3 - (وَ غیضَ الماءُ وَ قُضِیَ الا‌مرُ وَ استَوَت عَلَی الجُودِیّ) ؛ (18) .

آب فرو شد، فرمان حق انجام پذیرفت و (کشتی نوح) بر جودی استقرار یافت.

از کوهی که کشتی حضرت نوح (ع) بر آن نشست، قرآن کریم به «جودی» تعبیر کرده، در تورات از آن «آرارات» تعبیر شده، ولی مفسّران تورات تصریح کرده‌اند که واژهِ «آرارات» در تورات به منطقهِ وسیعی گفته می‌شود که در میان رود ارس، دریاچهِ وان و دریاچهِ ارومیه قرار دارد، سپس اضافه می‌کنند:

موافق روایات کشتی نوح بر این کوه قرار گرفت، این کوه بلند که ارامنه آن را «مسیس»، ترکها «آغری داغ»، ایرانیان «کوه نوح» اروپاییان «آرارات» و اعراب آن را «جودی» می‌نامند، دارای دو قله است که یکی به مقدار چهار هزار پا از دیگری بلندتر است. (19) .

یاقوت آن را در کرانهِ شرقی دجله از نواحی موصل معرفی کرده می‌نویسد: مسجد نوح تا به امروز بر فراز آن باقی است. (20) .

مرحوم بلاغی می‌نویسد:

جودی کوهی است در نزدیکی موصل که با کوههای ارمنستان پیوسته واکراد در کنار آن زندگی می‌کنند، و آن را به زبان خود «کاردو» یا «جاردو» می‌نامند و یونانیان آن را تحریف کرده «جوردی» نامیده‌اند و چون به زبان عربی وارد شده، آن را تعریب کرده «جودی» نامیدند. (21) .

مؤ‌لّفان دائره المعارف اسلامی تأکید دارند که جودی ربطی به کوههای آرارات ندارد، بلکه کوه مرتفعی است در منطقهِ «بُهتان». (22) .

واژهِ بُهتان در اصل «بُختان» بود، در سفرنامه‌ها «بوتان» و «بُتّان» آمده، در سریانی «بُتان» و «بُتّان» تلفّظ می‌شود و امروزه «بهتان» نامیده می‌شود و در منابع مورد اعتماد به ساکنان آن منطقه «بُختی» اطلاق کرده‌اند. (23) .

شمس الدین سامی افندی از آن «آغری داغی» تعبیر کرده، می‌نویسد: نقل می‌شود که مسجد حضرت نوح و برخی از بقایای کشتی نوح بر فراز آن موجود است. (24) .

دکتر رحیم هویدا می‌نویسد:

به اعتقاد ارامنه نام شهر «نخجوان» در دامنهِ کوه آرارات با ماجرای کشتی نوح مرتبط است، زیرا «نخ» به معنای کشتی و «جُوان» به معنی محل استقرار می‌باشد، آنها معتقدند که کشتی نوح در این نقطه بر زمین نشسته و این شهر قدیمی‌ترین شهر دنیا می‌باشد. (25) .

ولی در منابع قدیمی محل کوه جودی را در کرانهِ شرقی دجله، در بین النهرین علیا نوشته‌اند. (26) و این مطابق است با نظر یاقوت که آن را در نزدیکی موصل دانسته است. (27) .

در حدیثی از امام کاظم (ع) نیز روایت شده که جودی در نزدیکی موصل می‌باشد، (28) ولی امام صادق (ع) در فرازی از یک حدیث طولانی می‌فرماید:

«وَ استَوَت عَلَی الجودِیّ» وَ هُوَ فُراتُ الکُوفَهِ؛ (29) .

آنگاه بر کوه جودی استقرار یافت و آن همان فرات کوفه می‌باشد.

از طرح این سه آیه به این نتیجه رسیدیم که طور سینای حضرت موسی (ع) ، پناهگاه مریم و حضرت‌عیسی (علیهما السلام) و قرارگاه کشتی حضرت نوح (ع) در کوفه و پیرامون آن بود و به زودی پایتخت دولت کریمه در همان نقطه گسترده می‌شود.

به امید آن روز.

پاورقی

(1) سورهِ المؤ‌منون (23) ، آیهِ 50.

(2) التّبیان، ج 7، ص 373.

(3) تفسیر عیاشی، ج 3، ص 134؛ معانی الا‌خبار، ص 373؛ تفسیر البرهان، ج 7، ص 24؛ بحارالانوار، ج 14، ص 239؛ ج 100، ص 227.

(4) مزار شیخ مفید، ص 28؛ المزار الکبیر، ص 116؛ کامل الزیارات، ص 48؛ تهذیب الاحکام، ج 6، ص 38؛ تفسیر الصافی، ج 5، ص 182؛ تفسیر البرهان، ج 7، ص 24؛ وسائل الشیعه، ج 14، ص 405؛ بحارالانوار، ج 14، ص 217؛ ج 100، ص 228.

(5) تفسیر القمی، ج 2، ص 91.

(6) مجمع البیان، ج 7، ص 172؛ کنز الدّقایق، ج 9، ص 191.

(7) سورهِ التین (95) ، آیه‌های 1 - 3.

(8) تفسیر الطبری، ج 30،ص 154؛ تفسیر القرطبی، ج 20، ص 110؛ تفسیر المراغی، ج 30، ص 194؛ الدرّالمنثور، ج 6، ص 365.

(9) همان.

(10) سورهِ المؤ‌منون (23) ، آیهِ 20.

(11) البقره، 63 و 93؛ النّساء، 154؛ مریم‌، 52؛ طه‌، 80؛ المؤ‌منون، 20؛ القصص، 29 و 46، الطور، 1 و التّین، 2.

(12) تفسیر الثعلبی، ج 10، ص 239.

(13) تفسیر الطبری، ج 30، ص 154؛ تفسیر القرطبی، ج 20، ص 110؛ الدرّ المنثور، ج 6، ص 365.

(14) الکافی، ج 8، ص 281؛ تفسیر العیاشی، ج 2، ص 311.

(15) التّبیان، ج 10، ص 375؛ تفسیر الطبری، ج 30، ص 155.

(16) معانی الا‌خبار، 365؛ الخصال، ج 1، ص 225. تفسیر الصافی، ج‌7، ص 512؛ تفسیر کنز الدّقائق، ج 14، ص340.

(17) تهذیب الا‌حکام، ج 6، ص 34؛ وسائل الشیعه، ج 14، ص 377؛ بحارالا‌نوار، ج 60، ص 205.

(18) سورهِ هود (11) ، آیهِ 44.

(19) قاموس کتاب مقدس، ص 40، مادهِ «آراراط».

(20) معجم البلدان، ج 2، ص 179.

(21) قصص قرآن، ص 348.

(22) دائره المعارف الاسلامیه، ج 7، ص 161.

(23) همان، ج 4، ص 249 - 253.

(24) قاموس الا‌علام‌، ترکی‌، ج 3، ص 1848.

(25) جغرافیای طبیعی آذربایجان، ص 28.

(26) سرزمین‌های خلافت شرقی‌، لسترنج گای‌، ص 101.

(27) معجم البلدان، ج 2، ص 179.

(28) تفسیر البرهان، ج 5، ص 146؛ تفسیر العیاشی، ج 2، ص 311.

(29) الکافی، ج 8، ص 235؛ تفسیر العیاشی، ج 2، ص 311؛ تفسیر البرهان، ج 5، ص 145؛ تفسیر الصافی، ج 4، ص 40.



|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
نویسنده : رسول
تاریخ : سه شنبه 03 مرداد 1391
مطالب مرتبط با این پست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی