close
تبلیغات در اینترنت
گستره مکانی کوفه

آخرین ارسال های انجمن
گستره مکانی کوفه

گستره مکانی کوفه

کوفه به سال هفده ه‌.به صورت سرزمین شنزاری بود که در آن سه دیر وجود داشت. (1) .

سلمان فارسی و حذیفه بن یمان، پس از فتح مداین به دنبال محل مناسبی بودند که به سبک شهرسازی نوین بنیاد گردد و مرکزی برای استقرار سپاه باشد.

هنگامی که سلمان و حذیفه به سرزمین کوفه آمدند و دیرها را دیدند، آنجا را پسندیدند، دست به دعا برداشتند و عرض کردند: ای خدای زمین و آسمان، ای خدای باد و باران، ای خدای اختران فروزان، ای خدای خشکی‌ها و دریاها... این کوفه را برای ما مبارک بگردان و آن جا را محل آسایش و آرامش قرار بده. (2) .

به دنبال صلاح دید سلمان و حذیفه، اهالی مداین، از محرم هفده ه. دسته دسته به سوی کوفه کوچ کردند و قبایل دیگر از اقطار و اکناف در کوفه گرد آمدند و شهرسازی کوفه به صورت مدرن آغاز گردید.

نخستین بنایی که با نقشه و برنامه در کوفه تأسیس گردید، مسجد اعظم کوفه بود که به صورت مربّع بنیاد گردید. (3) آنگاه قصر (دارالاماره) ، بازارها و محل بیت المال در مقابل محراب مسجد ساخته شد. (4) .

مسجد کوفه نخست برای چهل هزار نفر ساخته شد، سپس برای شصت هزار نفر توسعه یافت. (5) .

شهر کوفه به سرعت توسعه یافت و مساحت آن به پانزده کیلومتر در نُه کیلومتر رسید. (6) .

مولای متقیان در تاریخ دوازده رجب سی و شش ه. وارد کوفه شده، آن جا را به عنوان مقرّ حکومت و پایتخت خلافت خود برگزید (7) و بدین سان دوران شکوفایی و شهرت جهانی آن آغاز گردید و شمار ساکنان آن به یک میلیون نفر رسید. (8) .

هنگامی که آن دست نیرومند الهی از آستین غیبت بیرون آمده، حکومت واحد جهانی را بر اساس عدالت و آزادی بنیاد نهاده، کوفه را به عنوان پایتخت دولت کریمه قرار دهد، قطر آن به 54 میل (در حدود 110 کیلومتر) خواهد رسید. (9) .

روزی امیرمؤ‌منان (صلوات الله علیه) با جمعی از اصحاب وارد حیره شد، با دست مبارک‌اش به سوی کوفه و حیره اشاره نمود و فرمود:

لَتَصِلَن هذِهِ بِهذِهِ؛ (10) .

بی تردید این دو شهر به یک دیگر خواهد پیوست.

امام صادق (ع) در این رابطه فرمود:

اِذا قَامَ قائِمُ آل محمدٍ (ع) بَنی فی ظهِر الکوفَهِ مَسجِداً لَهُ اَلفُ بابٍ، و اتّصَلَت بُیُوتُ اَهلِ الکوفَهِ بِنهری کربَلا؛ (11) .

چون قائم آل محمد (ع) قیام کند، در پشت کوفه (نجف اشرف) مسجدی بنیاد می‌نهد که دارای هزار درب می‌باشد و خانه‌های اهل کوفه به دو نهر کربلا متصل می‌شود.

و در حدیث دیگری فرمود:

اِن قائمنا اِذَا قامَ اشرَقَت الارضُ بنُورِ رِبّها...، وَیَبنی فی ظَهرِ الکوفَهِ مسجداً لَهُ الف بابٍ وَ تَتصِلُ بُیُوتُ الکوفَهِ بِنَهرِ کَربَلا وَ بِالحیرَهِ؛ (12) .

چون قائم‌ما قیام کند، زمین به نور پروردگارش روشن گردد... در ظهر کوفه مسجدی بنیاد نهد که برای آن هزار در باشد، و خانه‌های کوفه به حیره و رود کربلا متّصل گردد.

امام باقر (ع) در همین رابطه می‌فرماید:

هنگامی که دومین جمعه فرا می‌رسد، مردم عرضه می‌دارند: ای فرزند رسول خدا نماز در پشت سر شما، همانند نماز در پشت سر رسول خدا (ص) می‌باشد و مسجد گنجایش ما را ندارد.

حضرت ولی عصر (عج) چاره‌اندیشی می‌کند، به سوی نجف اشرف حرکت نموده، مسجدی را پی‌ریزی می‌کند که هزار درب داشته، همگان را در خود جای دهد. (13) .

این حدیث با سند دیگری نیز با اندک تفاوتی در تعبیر، از آن حضرت روایت شده است. (14) .

شهر کوفه در اوایل تأسیس شامل هشتاد هزار خانهِ مسکونی بود، که پنجاه هزار از آنها، از آنِ دو قبیلهِ ربیعه و مضر، بیست و چهار هزار از آنها برای دیگر قبایل و شش هزار از آنها اختصاص به یمنی‌ها داشت، (15) ولی چون به صورت پایتخت دولت کریمه درآید، همهِ مؤ‌منان در آن گرد آیند، چنانکه در احادیث فراوان به آن تصریح شده است:

1 - یَأتی عَلَی الناسِ زَمانٌ لایَکُونُ المؤ‌منُ اِلا بِالکوفهِ او یحنُّ اِلیها؛ (16) .

برای مردمان روزی فرا می‌رسد که هیچ مؤ‌منی نباشد، جز این که در کوفه باشد و یا دلش به سوی آن پر کشد.

2 - حَتی یَأتیَ زمانٌ لایبقی مؤ‌منٌ الا بِها او یحنُّ الیها؛ (17) .

تا روزی فرا رسد که همهِ مؤ‌منان در آن باشند و یا به سوی آن پر کشند.

3 - اِذا دَخَلَ القائِمُ الکوفَهَ، لَم یَبقَ مؤ‌مِنٌ اِلا وَ هُوَ بِها اَو یَجیءُ اِلَیها؛ (18) .

هنگامی که قائم (عج) وارد کوفه شود، هیچ مؤ‌منی نمی‌ماند، جز این که در آن جا باشد و یا به سوی آن عزیمت نماید.

4 - اِذا قامَ القائِمُ وَ دَخَلَ الکوفَهَ لَم یَبقَ مُؤ‌منٌ اِلاّ وَ هُوَ بِها؛ (19) .

چون قائم (ع) قیام کند و وارد کوفه شود، هیچ مؤ‌منی نمی‌ماند، جز این که در آنجا قرار بگیرد.

5 - لا تَقُومُ الساعَهُ حَتّی یَجتَمِعَ کُلُّ مُؤ‌مِنٍ بِالکوفَهِ؛ (20) .

قیامت برپا نشود جز این که همهِ مؤ‌منان در کوفه گرد آیند.

با توجه به آمار انسانها، و طول مدت حکومت حقه و گسترهِ حکومت آن حضرت به شرق و غرب جهان، گرد آمدن همهِ مؤ‌منان در پایتخت، از وسعت شکوهمند بی‌نظیر و بیرون از حدّ تصوّر شهر کوفه در عصر ظهور حکایت می‌کند.

امام باقر (ع) در این رابطه می‌فرماید:

اِن القائِمَ یملکُ ثلاثمائهٍ وَ تِسعَ سنینَ، کَما لَبثَ اَهلُ الکَهفِ فی کَهفِهِم، یَملاُِ الا‌رضَ عَدلاً و قِسطاً، کَما مُلئَت ظُلماً وَ جَوراً، وَ یَفتَحُ اللهُ لَهُ شَرقَ الارضِ و غَربَها؛ (21) .

قائم (ع) سیصد و نُه سال فرمانروایی می‌کند، همان مقدار که اصحاب کهف در کهف درنگ کردند، زمین را پر از عدل و داد کند، آن گونه که پر از ظلم و ستم شده است. خداوند شرق و غرب جهان را برای او فتح می‌کند.

برای توجیه امکان گرد آمدن همهِ مؤ‌منان در کوفه احتمالاتی هست، که با ذکر دو مقدمهِ کوتاه به برخی از آنها اشاره می‌شود:

1 - به طوری که در روایات فراوان آمده بسیاری از مردمان پیش از ظهور حضرت ولی عصر (ارواحناه فداه) به وسیلهِ جنگ، سیل، طوفان، زلزله، طاعون، وبا و دیگر بلاهای زمینی و آسمانی از بین می‌روند. (22) .

2 - دیگر کشورها از بین نمی‌روند، بلکه با دست حضرت بقیه الله (عج) گشوده شده، توسط فرستاده‌های آن حضرت اداره می‌شوند.

برای ادارهِ هر کشوری یکی از یاران‌اش را می‌فرستد و می‌فرماید:

عَهدُکَ فی کَفِّکَ وَ اعَمل بماتَری؛ (23) .

پیمان تو در کف دست تست، هر چه (در آن) ببینی به آن عمل کن.

پس از این دو مقدمهِ کوتاه عرض می‌کنیم:

1 - شاید در هنگامهِ ظهور تعداد مؤ‌منان از چند صد میلیون افزون‌تر نباشد و ادارهِ آنها در یک شهر و خدمت رسانی به آنها با امکانات مدرن آن روز، ممکن باشد.

2 - شاید منظور از مؤ‌منان، مؤ‌منان خالص باشد و دیگر باورداران در دیگر مناطق تحت فرمان یاران اداره شوند.

3 - شاید شهرها و شهرک‌های فراوانی در گرداگرد کوفه ساخته شوند و مؤ‌منان در امّ القرای آن شهرها، که همان کوفه باشد و دیگر شهرک‌های تابعه ساکن باشند.

با توجه به حکومت جهانی آن حضرت و گسترهِ زمانی آن، و طول عمر مردم در عصر ظهور، که تا هزار تن از فرزندان خود را درک می‌کنند، (24) گسترهِ پایتخت چنین حکومت جهان شمول از محدودهِ تفکرات ما بیرون است. به امید روزی که حکومت واحد جهانی بر اساس عدالت و آزادی در پهن دشت گیتی بنیاد گردد، همهِ خوانندگان گرامی و عموم شیعیان شیفته و دلسوخته، آن روزگار همایون را با چشم خود ببینند و گسترهِ شکوهمند آن را مشاهده کنند.

پاورقی

(1) به نامهای:حرقه، ام‌عمرو، و سلسله (تاریخ طبری، ج 3، ص 146).

(2) تاریخ الطبری، ج 3، ص 146، حوادث سال 17 ه.

(3) همان، ص 148.

(4) همان، ص 149.

(5) معجم البلدان، ج 4، ص 491.

(6) دائره المعارف الاسلامیه الشیعیه، ج 10، ص 36.

(7) وقعه صفین، ص 3.

(8) به نقل مرحوم آیه‌الله سید محمد شیرازی.

(9) بحار الانوار، ج 53، ص 12.

(10) تهذیب الاحکام، ج 3، ص 253؛ بحار الانوار، ج 52، ص 374.

(11) الارشاد، ج2، ص 380؛ اعلام الوری، ج 2، ص 287؛ منتخب الا‌نوار المضیئه، ص 190؛ گزیدهِ کفایه المهتدی، ص 304؛ الصراط المستقیم، ج 2، ص 251.

(12) غیبت طوسی، ص 468؛ اثبات الهداه، ج 3، ص 515؛ بحار الانوار، ج 52، 330.

(13) همان.

(14) الارشاد، ج 2 ص 380؛ اعلام الوری، ج 2، ص 287.

(15) معجم البلدان، ج 4، ص 492.

(16) دلائل الامامه، ص 463؛ نوادر المعجزات، ص 198.

(17) رجال الکشّی، ص 24؛ بحارالا‌نوار، ج 22، ص 389.

(18) غیبت طوسی، ص 455؛ اثبات الهداه، ج 3، ص 514؛ الا‌نوار المضیئه، ص 190؛ الخرائج و الجرائح، ج 3، ص 1159؛ بحارالانوار، ج 52، ص 330.

(19) بحار الانوار، ج 52، ص 385.

(20) غیبت طوسی، ص 451؛ بحار الانوار، ج 52، ص 330.

(21) غیبت طوسی، ص 474؛ دلائل الامامه، ص 456؛ اثبات الهداه، ج 3، ص 516؛ بحار الانوار، ج 52، ص 291.

(22) الفتن مروزی، ج 2، ص 612؛ الملاحم ابن المنادی، ص 112، الفتن و الملاحم، ص 56؛ معجم الملاحم و الفتن، ج 4،ص 291.

(23) دلائل الامامه، ص 467؛ اثبات الهداه، ج 3 ص 573.

(24) الارشاد، ج 2، ص 381؛ غیبت طوسی، ص 468؛ اثبات الهداه، ج 3، ص 515؛ کشف الغمه، ج 2، ص 465؛ الصراط المستقیم، ج 2، ص 253.



|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
نویسنده : رسول
تاریخ : سه شنبه 03 مرداد 1391
مطالب مرتبط با این پست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی